کنجد در اساطیر و باورهای کهن مردمان ایران – روزه‌ی شاه پریون

کنجد در اساطیر و باورهای کهن مردمان ایران – روزه‌ی شاه پریون

روزه‌ی شاه پریان در درفول بین دزفولیها و لرها مشترک است . هرچند ممکن است الان برای خیلیها ناآشنا باشد و حتی نام این منسک و مراسم به گوششان نخورده باشد، عده ای هستند که هنوز این مراسم را برگزار می کنند.

روزه شاه پریان مراسمی کاملا زنانه است که با ترکیبی از زنان و دختران مجرد صورت می گیرد.

مراسم در روز های شنبه و چهارشنبه ی ماه رجب اجرا می شود و ازصبح تا قبل از اذان ظهر طول می کشد.

قندِ کُنجی(= قند و کنجد) یا شکر کنجی

شهر دزفول از گذشته به داشتن دانه کنجد و شیره خانه هایی که کنجد را به ارده تبدیل می کردند معروف بوده، یکی از تنقلاتی که در این مراسم مورد استفاده قرار می گیرد قندِ کُنجی(= قند و کنجد) یا شکر کنجی است که با گرم کردن اندک دانه های کنجد و آسیاب کردن آن با شکر به دست می آید و هنگام ظهر روزه داران روزه شاه پریان روزه خود را با آن باز می کنند.علاوه بر این در استان ، درختان کُنار(سدر) مقدس فراوانند که افراد معتقد به آنها نذر و نیاز می کنند و در این مراسم شاخه ای از درخت کنار نیز مورد نیاز است.

لوازم مورد استفاده در مراسم روزه‌ی شاه پریون

به طور کلی لیست مواد مورد نیاز را به این ترتیب می توان ارایه داد(برخی موارد اختیاری است اما بعضی دیگر جز پایه های اصلی مراسمند مثل شاخه درخت، گردنبند طلا ، شمع ، عود و اسفند):

-آینه

-شاخه ای از درخت کنار

گردنبند طلا

-حنا(هم خشک وهم خمیری)

-قند و کنجد آسیب شده

– کاچی

-اسفند

-شمع

-عود
– نمک

-شیرینی یا شکلات

– هل آسیاب شده

-آرد

-تخم مرغ

-نان و پنیر و سبزی

-قرآن

-ظرف یا پارچ آب(که شاخه درخت کُنار درون آن قرار بگیرد)

-پارچه سبز

-سفره یاسینی بزرگ

نحوه چیدمان سفره روزه‌ی شاه پریون:

سفره را کنار دیوار و روبه قبله پهن می کنند،سپس آینه را به دیوار تکیه می دهند و شاخه درخت کنار را که درون ظرف آب است و گردنبند طلایی از آن آویزان است راروبروی آینه قرار می دهند ،سپس مواد دیگر مثل هل آسیاب شده ،شکر آسیاب شده ، نمک ،حنای خشک، اسفند وآرد(که تخم مرغ سالمی روی ظرف آرد قرار می گیرد) را هر کدام جداگانه در ظرف های کوچک قرار داده و سطح آن را کاملا و با دقت صاف می کنند، نباید :”هیچ گونه برجستگی و ناهمواری روی سطح این گونه مواد درون ظرف ها باقی بماند

این ظرف ها را روبروی شاخه درخت کنار ،در سفره قرار می دهند،و روی تمام این ها یعنی آینه ،شاخه درخت کنار و تمام ظرف های کوچک را پارچه سبز رنگ میپوشانند بطوری که محتویات زیر آن به هیچ عنوان دیده نشود.قرآن را نیز روی سفره قرار می دهند و عود و شمع را نیز درون حنای خمیری قرار می دهند و برای سلامتی هرفرد خانواده های حاضر و هم چنین برای خانواده ی خارکش، شمع و عود روشن می کنند.

بعد از قرار دادن سفره و جمع شدن کسانی که نذر داشته اند و البته همگی زن هستند ،یکی از  زنان باید داستان این مراسم را تعریف کند و در حین تعریف کردن داستان بقیه مقداری حنا را در دستان خود قرار داده و با انگشت دست دیگر آن را هم می زنند و در حین انجام دادن این کار و در انتهای هرجمله یا هر بخش از داستان همگی با هم می گویند: الله، تو مرادِش دِه، مرادِ مقصودِش دِه .بعد از اتمام داستان باید نماز های مخصوص باین مراسم که مانند نماز صبح دو رکعت است، توسط زنان و دختران خوانده شود.

نماز های که در روزه شاه پریون خونده می شود:

کلیه مراسم دو رکعتی مبیاشند و به نیت افراد و موضوعات زیر خوانده میشوند.

۱)شاه پریان

۲)ماه پریان

۳)حور پریان

۴)کبوتر سبز

۵)مرد خارکش

۶)قبا سبز و قبا گلون

۷)مرد رهگذر

۸)کنار سبز

۹)صاحب روزه

بقیه اختیاری هست….

۱۰)حاجت مراد(بر آورده شدن ارزو ها)

۱۱)سلامتی اعضای خانواده

۱۲)زیارت گاه ها و امام زاده های شهر

۱۳)امام زمان

 

شما همچنین ممکن است مانند بیشتر از نویسنده

ترک یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.